Ya Yanlış Karar Verirsem? Seçim Yapmayı Zorlaştıran Şeyler

Bir şeyi seçerken nelerden vazgeçiyoruz?

Her seçim, diğer olasılıkların bir kısmını geride bırakmayı içerir. Bir işe başlamak başka bir işin ihtimalini, bir şehirde kalmak başka bir yerde kurulabilecek hayatı uzaklaştırabilir.

Bu yüzden karar vermek, isteklerimizi sıralamaktan daha fazlasını gerektirebilir. Seçmediğimiz ihtimallerle, yaşayabileceğimiz pişmanlıkla ve geleceği bütünüyle bilemeyecek olmamızla da karşılaşırız.

Bazı kişiler için bu belirsizlik özellikle zorlayıcıdır. Karar vermeden önce, ileride üzülmeyeceklerinden emin olmak isterler. Fakat henüz yaşanmamış bir hayatın bütün sonuçlarını önceden görmek mümkün değildir. Daha fazla düşünmek bir noktadan sonra yeni bilgi sağlamaz; aynı soruların etrafında dönmeye başlayabilir.

Yanlış seçimin sizin hakkınızda söyleyeceğini düşündüğünüz şey ne olabilir?

“Bu karardan memnun kalmazsam değiştiririm” demekle, “Yanlış seçersem mahvolurum” demek arasında önemli bir fark vardır.

İkinci durumda bir tercihin sonucu, kişinin kendi yargısına ve yeterliliğine ilişkin daha geniş bir meseleye dönüşür. Karar vermek bu nedenle ağırlaşabilir.

İstekleri sıkça sorgulanmış, kararları başkaları tarafından verilmiş ya da hata yaptığında yalnız bırakılmış biri, kendi tercihinin arkasında durmakta zorlanabilir. Bazen de kişi ne istediğini fark ettiği hâlde, seçiminin bir başkasını üzmesine veya hayal kırıklığına uğratmasına katlanmakta güçlük çekebilir.

Bunlar kişisel hikâye içinde anlam kazanabilecek olasılıklardır; kararsızlığın tek bir açıklaması yoktur.

Düşünmek ne zaman ilerletiyor?

Kendinize şu soruyu yöneltebilirsiniz: Şu anda yeni bir bilgi mi arıyorum, yoksa vereceğim kararın hiçbir sıkıntı doğurmayacağına dair güvence mi?

Seçimin geri dönülebilir olup olmadığını değerlendirmek, sizin için önemli birkaç ölçüt belirlemek ve araştırmaya bir sınır koymak hareket alanı açabilir.

Psikoterapide ise kararın içeriği kadar, kişinin seçim yaparken kendisiyle kurduğu ilişki üzerinde durulur. Kendi arzusunu duyabilmek, başkalarının beklentilerini ayırt edebilmek ve sonuç istediği gibi olmadığında kendisini bütünüyle suçlamadan yeniden düşünebilmek bu çalışmanın parçaları olabilir.